Cultureelerfgoedinstellingen beheren duizenden originele cartoons, vaak zonder essentiële informatie zoals publicatiedatum, titel of bijschrift. Die gegevens werden immers meestal pas toegevoegd tijdens de redactionele productie. Nochtans is die context cruciaal: cartoons spelen sterk in op de actualiteit en kunnen alleen goed begrepen worden wanneer ze samen met hun oorspronkelijke publicatiecontext worden bekeken.
Het handmatig achterhalen van die context is echter bijzonder tijdrovend en vormt een belangrijke drempel voor de toegankelijkheid van deze waardevolle collecties. Het tweejarige project Cartoons in Context, dat van start gaat op 1 april 2026, wil daar verandering in brengen. Het project beoogt de ontwikkeling van een applicatie die cartoons automatisch koppelt aan hun publicatiecontext en verrijkt met metadata. Zo worden cartooncollecties beter ontsloten voor zowel onderzoekers als het brede publiek. De resultaten worden gepresenteerd in een tentoonstelling in het Europees Cartoon Centrum, waarin nieuw ontsloten erfgoed zichtbaar wordt en de kennis over het Vlaamse striperfgoed verder groeit.
De innovatieve applicatie zal artificiële intelligentie en beeldherkenning combineren om:
- originele cartoons automatisch te koppelen aan hun gepubliceerde versie in gedigitaliseerde kranten en tijdschriften.
- contextinformatie (tijdschrift, datum, pagina, tekenaar, titel, bijschrift) automatisch toe te voegen aan de collectiegegevens.
- alle gepubliceerde cartoons in gedigitaliseerde periodieken te detecteren en op te nemen in een doorzoekbare onderzoeksdatabank.
Voor dit project bundelen ADVN, Amsab-ISG en partners uit het bredere erfgoed- en onderzoeksveld hun expertise, met steun van het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Tussen april 2026 en maart 2028 zal Cartoons in Context niet alleen de toegang tot de collecties van ADVN en Amsab-ISG verbeteren, maar ook bijdragen aan een duurzame technologische infrastructuur voor de hele erfgoedsector. Onderzoekers krijgen toegang tot een ongeziene rijkdom aan bronnen, terwijl het brede publiek het cartoonerfgoed kan (her)ontdekken via een afsluitende tentoonstelling in het Europees Cartoon Centrum.
Zo brengt Cartoons in Context het rijke Vlaamse cartoon- en striperfgoed opnieuw tot leven voor onderzoekers, erfgoedprofessionals en een breed publiek.
